بستر کشت هیدروپونیک چیست؟

تاریخ انتشار : 2022/08/19

بستر کشت هیدروپونیک چیست؟ امروزه برای بالا بردن راندمان محصولات هیدروپونیک بسیاری از متخصصین به فعالیت در این زمینه می پردازند تا اطلاعات دقیق‌تری از کشت هیدروپونیک به دست بیاورند  امروز، قصد داریم در این مقاله به بررسی انواع بستر کشت و مزایای آنها بپردازیم.

بررسی بستر کشت هیدروپونیک

بر همگان واضح است که با افزایش جمعیت، بحث  تامین غذا نیز مهم‌تر از قبل می‌شود بنابراین استفاده از راه های مختلف برای کشت مورد بررسی قرار می‌گیرد یکی از این روش های  کشت هیدروپونیک یا آب کشت می باشد، این روش نوعی از کشاورزی است که نیازی به استفاده از خاک برای کشت گیاهان نیست.

در کشت هیدروپونیک ۳ حالت برای رشد گیاهان وجود دارد:

  1. استقرار ریشه گیاهان در محیط آبی
  2. استقرار ریشه‌ها در هوای مرطوب
  3. رشد ریشه‌ گیاهان در محیط جامد غیر از خاک که قابلیت حفظ آب در اطراف ریشه گیاهان را داشته باشد

همانطور که متوجه شدید، در هر ۳ روش فوق، اساس کار کشت هیدروپونیک بر پایه آب است. به این معنا که باید آب کافی در اختیار داشته باشید تا این نوع کشت کارآمد باشد.

انواع بستر کشت هیدروپونیک

باید به این نکته توجه کرد که مهمترین ویژگی استفاده از بستر کشت، کاهش مصرف آب و استفاده از کودهاست

بسترهای کشت انواع مختلفی دارند، از جمله: کوکوپیت، پرلیت، کوکو چیپس، ورمی کولیت، پیت ماس و… در ادامه می‌خواهیم به ویژگی‌های این بسترها اشاره کنیم. البته استفاده از برخی از بسترهای کشت ممکن است در هزینه‌ها و سوددهی محصولات تاثیر داشته و باعث بالا رفتن هزینه ساخت گلخانه می‌شود.

بستر کشت پرلیت (Perlite )

پرلیت نوعی از سنگ‌های آتشفشانی با ترکیبی اسیدی می‌باشند که در آنها  هیچگونه مواد معدنی نمی‌توان یافت چرا که اینگونه سنگ ها از گدازه‌های سرد آتشفشان‌ها به وجود می‌آیند  یکی از دلایل استفاده از پرلیت در بستر کشت، متعادل سازی هوا بوده همچنین این سنگ چهار برابر وزن خود آب جذب کرده و ذخیره می کند.

بستر کشت هیدروپونیک چیست؟

پیت ماس (Peat Moss )

پیت ماس نوعی خزه می‌باشد که به آن خزه تورب نیز می‌گویند.  پیت ماس که گیاهی برای مناطق سردسیر می باشد بعنوان بهبود دهنده خاک و ریشه مورد استفاده قرار می‌گیرد و می‌تواند آب و مواد غذایی را جذب و ذخیره کند.

از پیت ماس در خاک‌های شن و ماسه‌ای به عنوان بستر برای گیاهانی که به آب زیادی نیاز دارند استفاده می‌شود. همچنین توانایی سست کردن خاک‌های سفت و سخت و مقاوم سازی خاک در برابر فرسایش را داراست.

ورمی کمپوست (Vermicompost)

ورمی کمپوست  یعنی مواد آلی که با فعالیت کرم‌های خاکی ایجاد می‌شوند. کرم‌های خاکی از عناصر مغذی در خاک تغذیه می‌کنند؛ سپس  این مواد با آنزیم‌های بدن آنها ترکیب شده و باعث افزایش قدرت باروری خاک می‌شوند. همچنین جابه جایی آنها باعث فاصله و انتقال اکسیژن به سطوح زیرین خاک و ریشه‌ها می‌شوند. در این مجموعه‌  اجساد کرم‌ها  برای گیاه ارزش غذایی بالایی دارد.

هوموس (Humus)

هوموس از باقی مانده اجساد جانوران و گیاهان در خاک و تجزیه شدن آنها ایجاد می‌شود . هوموس باعث تیره‌تر شدن خاک و رسیدن سریع تر آب به ریشه می‌شود  و با ایجاد فضای خالی  برای رشد گیاهان مفید می‌باشد.

کوکوپیت Coco Peat

کوکوپیت یکی دیگر از انواع کشت است که از الیاف و پوشش پوست نارگیل تهیه می‌شود.  و  این ماده کاربرد های گوناگونی دارد از جمله

  1. ظرفیت بالا نگهداری آب
  2. سست شدن خاک سفت
  3. مقاوم در برابر باکتری و قارچ
  4. قابلیت استفاده در بستر کشت بدون خاک در گلخانه های هیدروپونیک
  5.  ویژه برای کشت سبزیجات

خوشبختانه  این ماده کاملا آلی بوده و هیچگونه تاثیر منفی در طبیعت اطراف گلخانه نخواهد گذاشت. لازم به ذکر است بستر کشت استفاده شده در گلخانه‌های هیدروپونیک ارس تارلا امین و امیر، کوکوپیت می‌باشد.

کوکو چیپس (Coco Chips)

یکی دیگر از بسترهای کشت کوکو چیپس می‌باشد. کوکوچیپس به صورت فشرده از پوست میوه نارگیل تهیه می‌شود. معمولا از کوکوچیپس در بستر گل‌هایی مانند رز، لیلیوم و… استفاده می‌شود. اندازه کوکوچیپس از کوکو پیت بزرگتر می‌باشد بنابراین می‌توانند آب بیشتری جذب کنند.

مزایای استفاده از بستر کشت هیدروپونیک

با استفاده از بستر کشت،کار ساده خواهد شد چون دیگر نیازی به شخم زدن زمین نخواهد بود .

نیازی به وجین کردن علف‌های هرز نیست و کنترل کشت ساده تر است

با استفاده از بستر کشت جذب سریع و افزایش عملکرد خواهید داشت.

با استفاده از بستر کشت، گیاهان به صورت یکنواخت رشد خواهند کرد .

با استفاده از بستر کشت  از انتشار انواع بیماری‌ها، قارچ‌ها و… جلوگیری می‌شود

بستر کشت در گلخانه هیدروپونیک آتاویتا

عواملی مانند برداشت سریع و بیشتر محصولات، پی اچ خنثی، به حداقل رسیدن عوامل بیماری‌زا و آفات، کاهش مصرف آب، مقرون به صرفه بودن، ایجاد بستری کشت مناسب با قابلیت استفاده مجدد و… استفاده از بستر کشت کوکوپیت در گلخانه‌های هیدروپونیک را محبوب کرده است.